Het is je vergeven als je in het Louwman Museum na een wervelstorm aan prachtige automobielen even je wenkbrauw optrekt bij een kleine ruimte met daarin een auto die duidelijk een zwaar leven heeft gehad. Toch vertelt deze auto met zijn gedeukte carrosserie, scheve deuren, gebroken glas en ontbrekende lak een uniek verhaal. Dit is namelijk het enige overgebleven exemplaar van Toyota’s eerste productiemodel: de AA.
Gepubliceerd op 11/03/2026
Toyoda AA
De avontuurlijke voorvader
Unieke aanbieding
Om een idee te geven van hoe uniek deze auto is: in het officiële Toyota Museum in Japan hebben ze in 1987 – ter ere van het jubileum van de AA – meerdere exemplaren van de AA nagebouwd, omdat het verhaal ging dat van de 1.404 origineel gebouwde exemplaren er geen één meer over was. Dat bleek ook lang het geval tot het jaar 2008 toen Ronald Kooyman, directeur van het Louwman Museum, een klassieke Toyota/Toyoda aangeboden kreeg. Niet zomaar één: het was een AA.
Het allereerste begin
Wat is dat nu voor auto, zo’n AA? Daarvoor moeten we helemaal terug naar 1933. In Japan had de Toyoda-familie naam gemaakt met een automatische weefmachine. Kiichiro Toyoda wist zijn familie te overtuigen een deel van het verworven kapitaal in te zetten voor een afdeling die automobielen zou kunnen ontwerpen en bouwen: het allereerste begin van wat het merk Toyota zou worden.
De eerste auto’s
Goed kijkend naar Amerikaanse modellen, en zelfs een deel van de techniek kopiërend, kwam het jonge autobedrijf in 1935 met een eerste prototype: de A1. Nog hetzelfde jaar kwamen zij ook met de G1, een concept voor een kleine truck. De eerste productieauto van Toyoda kwam in 1936 op de markt en droeg de naam AA.
De AA
Dat de AA beïnvloed was door Amerikaanse modellen, is een understatement. Het ladderchassis was gebaseerd op Amerikaanse modellen, de motor was nagenoeg een exacte replica van de 3,4-liter zescilinder uit de Chevrolet Master en het ontwerp van deze vierdeurs sedan komt van de DeSoto Airflow, een typisch voorbeeld van de Art Deco-stijl uit de jaren dertig.
Toyota
Tijdens de productie in 1937 werd de naam Toyoda veranderd in Toyota. De ‘Toyota AA’ bleef tot 1943 in productie, toen hij na iets meer dan 1.400 exemplaren werd opgevolgd door de AC. In de vele jaren die ons scheiden van deze eerste stappen in de geschiedenis van het Japanse merk zijn alle AA’s vergaan, vergeten en gesloopt. Op één na.
Een opmerkelijk aanbod
Terug naar 2008. Het aanbod van een AA was voor het Louwman Museum natuurlijk een ongekende kans, maar was dit wel een echte? Even de auto bekijken was lastig, want die stond ergens in Rusland. Hoe hij daar ooit terecht was gekomen, was vooralsnog onduidelijk, maar uit foto’s bleek het toch echt om een AA te gaan. Dus werd besloten over te gaan tot de aankoop. Na flink wat onderhandelen met Ivan, de Rus die de Toyota aanbood, werd een prijs afgesproken en leek alles in kannen en kruiken.
Tussenpersoon
Dát was het moment dat dingen lastiger werden. Ivan vroeg of Kooyman naar Moskou wilde komen én liet weten dat de auto daar helemaal niet stond. De Toyota bevond zich iets buiten Vladivostok, helemaal in het oosten van het immense Rusland. Als klap op de vuurpijl bleek Ivan helemaal niet de eigenaar te zijn. Deze 25-jarige student had de AA op een Russische autosite gevonden, te koop aangeboden als een ‘Chevrolet 1943’. Na wat onderzoek was hij erachter gekomen dat dit niet klopte en dat het om iets heel bijzonders ging. Uiteindelijk kwam hij bij het Louwman Museum terecht.
Het verre oosten
Er zat niets anders op, Kooyman moest de verre reis naar Vladivostok maken. Na een lange vlucht landde hij in het verre oosten, waar hij begeleid door wat lokale contacten in een schimmige taxi met Ivan vertrok naar de plek waar de auto zich bevond. Daar stond hij, verborgen in een oude schuur en in slechte staat. Veel originele onderdelen waren in de loop der tijd vervangen voor zaken die in Oost-Rusland voor handen waren. Zo zijn op de tellers duidelijk Russische tekens te lezen, maar het was onmiskenbaar een Toyota AA.
Een succes
Ook werd duidelijk hoe de auto hier terecht was gekomen. Het was de grootvader van de eigenaar die de AA na de Tweede Wereldoorlog verworven had. Na wederom wat onderhandelen, moest bedacht worden hoe hij in Nederland zou komen. Een auto Rusland uitvoeren is te doen, maar op het moment dat het om een model van historische belang gaat, liggen de zaken anders. Gelukkig stond de auto omschreven als een Chevrolet en was hij in slechte staat. Dat maakte de zaken heel wat eenvoudiger. De AA werd in een container geplaatst en naar Nederland verscheept.
Zeldzame ontroering
Daar aangekomen, was Evert Louwman uiteraard bij het openen van de container aanwezig. Naar zeggen zei hij geen woord, maar de toevoeging van dit unieke en belangrijke model aan de collectie bracht hem zichtbaar geluk. Een mooi moment was ook toen een Japanse delegatie naar de auto kwam kijken. Akio Toyoda, kleinzoon van Toyota’s oprichter Kiichiro Toyoda, was zichtbaar ontroerd toen hij de auto zag die zijn grootvader meer dan zeventig jaar geleden had gemaakt.
Een speciale plek
Toen in 2010 het Louwman Museum zijn deuren in Den Haag opende voor het publiek, was aan het einde van de museumroute een speciale ruimte ingericht voor de AA. Nog altijd staat hij daar, in dezelfde staat als toen Kooyman hem aantrof in de schuur buiten Vladivostok. Een unieke auto, voor het museum, voor Louwman en Toyota. En voor iedereen met een voorliefde voor dit historische Japanse merk.
Technische gegevens
- Toyota AA
- Motor voorin, 3,4-liter cc zescilinder, boring x slag in mm 84,1 x 101,6, 61 pk
- Transmissie handgeschakelde driebak, achterwielaandrijving
- L x B x H in cm 474 x 173 x 174
- Wielbasis in cm 285
- Ledig gewicht in kg 1.500
Door Yuri van Koeveringe
Fotografie David de Jong
Fotografie David de Jong
Lees meer
